Uitputting: De tweede Energie Agora vanuit het Huis van de Toekomst

Energieportret: Carmen

Carmen

Als mevrouw Carmen (75) opendoet gaat haar bezoek net weg. Twee vriendinnen komen na een bezoek aan de markt wekelijks even op de koffie. Ze woont al bijna 30 jaar aan de Jan Kobellstraat, pal aan het Grote Visserijplein. Aan de knusse woonkamer grenst de eetkamer, die kan worden afgesloten met schuifdeuren. “Daar sliepen mijn man en ik vroeger, de twee kleinere kamers waren voor de kinderen. Echt groot is het niet, maar het paste wel.” Inmiddels woont ze alleen. “Maar af en toe komen kennissen uit Spanje een paar nachten logeren of mijn kleinzoon, maar nu met het virus niet.” Haar kinderen zijn inmiddels 53 en 48 en haar kleinzoon is 12. “Ik heb ook nog een huis in Spanje, waar ik normaal twee keer per jaar naartoe ga. Dit jaar en vorig jaar is dat helaas niet doorgegaan, door corona.”

Ze komt oorspronkelijk uit Noord-Spanje, waar ze 51 jaar geleden vertrok. “Om te werken, als interieurverzorger in het Dijkzicht Ziekenhuis. Soppen, schoonmaken.” Ze is met pensioen dus het poetsen doet ze nu alleen nog thuis, wat te zien is aan haar woning, die smetteloos schoon en opgeruimd is. “Als het mooi weer is werk ik in de tuin. Een of twee keer per week ga ik naar mijn dochter om daar een beetje te helpen. Soms ga ik met vriendinnen een eindje lopen. Ik probeer elke dag wel een wandeling te maken. Verder kook ik voor mezelf en soms komen mijn kinderen of vriendinnen eten, zoals gisteren. Zo geniet ik van het leven en gezelligheid.”

Mevrouw Carmen is de perfecte gastvrouw, die de thee serveert op een prachtig dienblad, met daarnaast plakjes cake. In de hoek brandt een ouderwetse, statige gaskachel. “Het is misschien wel gezellig, maar om het huis mee te verwarmen is het moeilijk. Dit is een benedenwoning met enkel glas. Al mijn warmte gaat naar boven. Ik heb een elektrische kachel die ik gebruik als het heel koud is en een straalkachel in de badkamer.”

Om energie te besparen let ze op de hoeveelheid lichten die aanstaan. “En ik probeer maximaal twee keer per week te wassen: één wit, één bont.” In maart komt de eindafrekening van haar energieverbruik. “De vraag is of ik iets terugkrijg of moet bijbetalen, dat wisselt per jaar. 2019 was het bijvoorbeeld niet zo koud. Nu betaal ik 150 euro voor gas/water/licht. En ik woon hier alleen, dus dat is veel. Maar ja, als het koud is wil ik de kachel wel aan. En afgelopen jaar is het erg koud geweest.” De gaskachel brandt in koude perioden dag en nacht. “En dan heb ik soms ook nog de elektrische kachel aan. Als mijn kinderen komen eten wil ik wel dat het hier lekker warm is. Ik zet hem wel lager als ik ga slapen, maar niet uit, anders is het ijskoud als ik opsta.”

Sinds ze is verhuisd werd aan de woning niets veranderd. “Voordat ik hier kwam is wel een kleine renovatie aan het huis gedaan.” Het liefste zou ze centrale verwarming hebben én dubbel glas. “In 2018 is in Pier 80 een grote vergadering geweest, dat ze dat jaar nog zouden beginnen met het aanleggen van CV. Ze hadden het ook over de bouw van liften. Maar er is niks gebeurd. Niks, niks! Ze zeggen dat de aannemer te veel geld vroeg.”

Ze heeft zo haar eigen ideeën waarom de renovatie van de huizen op zich laat wachten. “Ik denk dat Havensteder hoopt dat mensen die nu een lage huur betalen weggaan. Dus ze beloven veel en doen niks, zodat mensen uit zich zelf vertrekken. Dan doen ze een kleine renovatie en vragen ze hogere huur.”

Zelf is ze absoluut niet van plan te vertrekken. “Ik vind het leuk om hier te wonen, ik ben het hier gewend. Zolang het kan wil ik hier blijven. Als ik straks nog maar langzaam kan lopen kan ik nog steeds mijn eigen boodschappen doen. Je hebt hier alles bij de hand, de markt, supermarkt, Turkse en Marokkaanse winkels, van alles. En waar vind ik nog zo’n ruim huis mét een tuin? Het enige dat ik vervelend vind is de winter. Dan is het koud. Als je CV hebt is het overal gewoon lekker warm.” Een van haar buren heeft zelf CV laten aanleggen, met een moederhaard. “Dat heeft hij samen met de bovenbuurman gedaan. Dat was een flinke investering.”

Via een brief heeft ze gehoord dat er plannen zijn om de wijk van het gas af te halen. “Om te koken vind ik dat niet geweldig. Elektrisch is toch langzamer. Maar als het gaat gebeuren voor iedereen, oké. Dan kan het niet anders. Een buurman zei dat ze in april zouden beginnen, maar ik had niks gehoord dus ik geloofde dat niet.” Haar dochter belde Havensteder om te informeren. “Ze zeiden oktober. Maar ik denk dat het smoesjes zijn. Vandaag, morgen, overmorgen, ze komen nooit. Dat denk ik. Mijn dochter vraagt soms of ik niet liever wat dichter bij haar wil komen wonen, maar dan zeg ik: ‘Even rustig.’”

Tekst: Teun van den Ende.
Foto: Florian Braakman.