Prototype: de Gemeenschappelijke Oven

Uitputting: De tweede Energie Agora vanuit het Huis van de Toekomst

Was1

‘Energieverbruik in Nederland is veel hoger dan in andere delen van de wereld. Wat wij in Nederland energiearmoede noemen, is in vergelijking hiermee nog altijd decadent,’ stelt Kris de Decker bij aanvang van de tweede Energie Agora van het Huis van de Toekomst.

Deze keer gaat het over uitputting en schulden. Kris legt direct de vinger op de zere plek: ‘Want over welke uitputting hebben we het nu? Het klimaatakkoord van Parijs is duidelijk. Alle Westerse landen moeten fors minderen. Ook als mensen schulden hebben, in wat we hier in Nederland energiearmoede noemen, moet het energieverbruik omlaag.’

Prototype: de waslijn

In wijken zoals Bospolder Tussendijken is wel gedrag te vinden dat past bij een duurzame toekomst. ‘Kijk bijvoorbeeld naar de waslijn. Zon en wind droogt je natte wasgoed. Willen Eneco en Havensteder’ – met de gemeente verantwoordelijk voor de energietransitie in BoTu – ‘de energietransitie gebruiken om dit gedrag aan te moedigen?’

Kortom: alle energieslurpende wasdrogers de wijk uit en een ruimte met waslijnen standaard maken in appartementencomplexen, zo legt Kris het idee uit. Waslijnen cadeau doen bij een energiecontract. ‘In een collectieve wasdroogruimte kun je bovendien een praatje maken met de buurvrouw,’ suggereert Melle Smets.

Energieperformance

Toch betekent uitputting ook gewoon dat door geldzorgen de energie op is, zo laat Thamar Kemperman zien met haar theatergroep. Voor een Ballin trainingspak is geen geld. En solliciteren levert geen baan op. De prestatiesamenleving brengt stress, onbereikbare dromen en heel veel hectiek. De armoede blijft een taboe van achter de voordeur.

‘Gelukkig hebben we de uitputting opgelost in 2050,’ voorspelt Thamar. ‘Hoe hebben we dit gedaan?’ De deelnemers aan de Energie Agora dromen met haar mee: ‘Massale protesten, we zijn gaan rellen.’ ‘Vrijheid is teruggepakt.’ ‘Burgers zijn in beweging gekomen en hebben regie genomen ten opzichte van overheden en bedrijven.’ ‘We zijn het zelf gaan doen.’

Taalbedrijf en milieucoaches

Houria Tourich van het Taalbedrijf geeft nog meer detail aan de gevoelens achter de voordeur. ‘Er is wantrouwen in de wijk. Mensen kennen Eneco als een dure energieaanbieder. Met de komst van het warmtenet zitten ze voor 30 jaar vast aan een contract met Eneco, terwijl er alleen voor de eerste jaren een prijs wordt vastgesteld. Mensen willen de garantie dat ze op de lange termijn de kosten kunnen dragen. Als je gewend bent aan armoede, dan is er weinig zekerheid. En als je schulden hebt, dan vertel je dat zo lang mogelijk niet.’

‘Je vertelt nu wat ze niet doen. Maar waar zoeken ze naar?’ vraagt Klaas Burger, die het gesprek leidt. ‘Rust en vertrouwen,’ antwoordt Houria.

Was2

Intermezzo: collectiestuk uit het museum

De grote vissen eten de kleine, zo is de titel van de prent die Annemartine van Kesteren laat zien. Ze heeft enkele collectiestukken uit museum Boijmans van Beuningen meegenomen. ‘Het is van alle tijden. Deze prent van Brueghel laat zien hoe armen worden opgegeten door de rijken. Maar kijk, de grote vis wordt opengesneden door een man met een mes, met daarop de rijksappel. Kleine vissen komen door deze snede weer naar buiten. Oftewel: de overheid heeft de verantwoordelijkheid regels te maken waardoor er een uitweg is uit de armoede.’

Schuldeisers

‘Welke schuldstrategieën gebruiken bedrijven en instellingen die actief zijn in BoTu?’ vraagt Klaas. Aimée Nelemans legt uit hoe Havensteder ‘warm’ wil incasseren: ‘Als iemand de huur niet betaalt, krijgt die een telefoontje via een belrobot en vervolgens van een incassobureau. Als het dan niet lukt om te betalen zoeken we naar andere mogelijkheden. In 98% van de gevallen lukt het om binnen een maand te betalen. Er is de mogelijkheid om te betalen in termijnen. En tot slot komt de deurwaarder. We willen echt met de huurder meedenken. Maar schulden gaan gepaard met schaamte.’ Ze zoekt daarom ook naar preventieve instrumenten, om duurzaam leven te stimuleren. ‘Het verhaal van de waslijn is een mooi idee.’

Kevin Priem vertelt hoe Eneco net als Havensteder middelen zoekt: ‘Om de klant in actie te brengen. We werken vanuit preventie en ondersteuning. We werken meertalig, in Duits, Engels en Turks. We doen aan vroegsignalering en verwijzen waar nodig door naar hulpverlening.’

‘Werken Havensteder en Eneco hierin samen?’ vraagt Klaas. ‘Dat mogen we niet, vanwege de privacy van onze klanten.’

Dennis Lohuis bouwt aan een lokaal netwerk van schuldhulpverlening in de wijk: Perspectiefff. ‘Overheden zijn vaak de grootste schuldeiser. Mensen in schulden worden vaak gestraft. Maar het kan iedereen overkomen. We moeten daarom naar een andere manier van incasseren. Wij willen als netwerk bouwen aan een preventief voorportaal, voordat mensen bij Havensteder of Eneco in de problemen komen.’

Duurzame preventie

‘We hebben onszelf wijsgemaakt dat het leven een concurrentiestrijd is. Zo gaan we om met geld, zo gaan we om met woningen en zo gaan we om met de publieke ruimte. Dan is er dus altijd stress,’ analyseert Melle.

‘Maar wat helpt dan om uitputting en stress duurzaam te voorkomen?’ vraagt Klaas.

‘Het begint bij wie je bent, hoe het met je gaat, het is persoonlijk,’ begint Melle.

Was3

Anne-Marie Verheijen van gemeente Rotterdam heeft de behoefte aan rust en vertrouwen, verwoord door Houria, goed in de oren geknoopt. ‘Er is behoefte aan experiment om te snappen hoe je rust en vertrouwen kunt realiseren. Daarvoor zijn wijkpartijen, zoals het Huis van de Toekomst, hard nodig.’ Tegen Eneco en Havensteder: ‘En als we daar samen belang aan hechten, moeten we hier samen ook in durven investeren.’

Houria reageert: ‘Er wordt hier al zo lang over gepraat. Ik wil een concreet plan van aanpak.’ Klaas vraagt of prototypes zoals de waslijn kunnen helpen om dit proces concreet te maken. Wilma van der Wilt beaamt dit. ‘Dan hoef je het niet te hebben over het probleem, maar maak je oplossingen voelbaar. Dan verbinden mensen zich gemakkelijker aan het gesprek. En vergeet het belang van sleutelfiguren niet. Zo vorm je groepen die het voortouw nemen. Want het taboe moet er vanaf.’

De tweede Energie Agora vond opnieuw online plaats op woensdag 31 maart 2021. Naast het team van het Huis van de Toekomst waren Thamar Kemperman en haar theatergroep aanwezig. Alle spelers wonen in BoTu. Tot slot participeerden medewerkers van gemeente Rotterdam, Eneco, Havensteder, Perspectiefff, Taalbedrijf en milieucoaches. De volgende Energie Agora vindt plaats op woensdagmiddag 9 juni. Dan zal het gaan over hoe de publieke ruimte in de wijk verandert door de energietransitie.

Foto's: Florian Braakman.

Reacties

Feed U kunt deze conversatie volgen door in te schrijven op de reactiefeed van dit bericht.

Controleer uw reactie

Voorbeeld van uw reactie

Dit is slechts een voorbeeld. Uw reactie is nog niet ingediend.

Bezig...
Uw reactie kon niet worden ingediend. Fout type:
Uw reactie werd gepubliceerd. Nog een reactie achterlaten

De letters en cijfers die u invulde kwamen niet overeen met de afbeelding. Probeer opnieuw.

Als laatste stap voor uw reactie wordt gepubliceerd, gelieve de letters en cijfers in te vullen die die u ziet in de afbeelding hieronder. Dit voorkomt dat automatische programma's reacties achterlaten.

Problemen met het lezen van deze afbeelding? Alternatief bekijken.

Bezig...

Laat een reactie achter

Uw informatie

(Naam en e-mail adres zijn vereist. E-mail adres zal niet worden getoond bij de reactie).